Dwór w Szerzynach

2 Min. odczyt

Różne są losy dworów, każdy z nich ma swoją niepowtarzalną historię, zmieniają się nie tylko właściciele, także charakter jego przeznaczenia. Takim ciekawym przykładem jest dwór w Szerzynach koło Biecza.

Powstał w połowie XVI stulecia dla jednego z najwybitniejszych polityków czasów zygmuntowskich – Jana Ocieskiego, starosty bieckiego i kanclerza wielkiego koronnego, poważnego kandydata do tronu po śmierci Stefana Batorego w 1586 roku. Szczerze powiedziawszy, dwór bardziej przypomina… kamienicę. Z pierwotnego budynku pozostały już tylko fragmenty – ale dość znaczące, bo zajmujące cała zachodnią część budowli oraz piwnice, w których można podziwiać unikatowe sklepienia kolebkowe.

Centralną salę na parterze stanowił refektarz, czyli mówiąc prościej – jadalnia. Jedną z części dworu miał stanowić zbór ariański, który został przeniesiony z Lusławic koło Zakliczyna. I to właściwie tyle, bo w początkach XVII wieku pierwotny budynek spłonął. Wówczas funkcje mieszkalne przeniesiono do wzniesionego obok kamiennego spichlerza, który przeszedł spore adaptacje. Ów spichlerz nie był jakimś cudem architektury – ot, prosta, kamienna bryła. W osiemnastym stuleciu dwór przeszedł na własność rodu Uniatyckich a następnie Kochanowskich herbu Ślepowron, tego sago samego, którym pieczętował się najwybitniejszy poeta polskiego renesansu.

Nastał rok 1846 i rabacja Szeli. Mimo, że Kochanowscy byli dla poddanych „ludzkimi panami”, podczas tumultu budynek doszczętnie splądrowano i zdewastowano. I już nigdy nie zbliżył się on do choćby cienia dawnej świetności, choć jeden z ostatnich właścicieli – Jan – dobudował loggię od strony południowej. Aż w końcu nasta rok 1919 a jak niektórzy chcą 1924, gdy Kochanowscy postanowili pozbyć się kłopotliwej budowli, wystawiając ją na licytację, w której bezkonkurencyjny okazał się miejscowy proboszcz. Dwór odegrał ważną rolę w czasie II wojny światowej. W podwójnym stropie na parterze partyzanci ukrywali radiostację, dzięki której wykryto kolumnę niemiecką podążającą na Gilową Górę, gdzie odbyła się jedna z największych bitew w tamtym rejonie.  Ostatnie poważne prace remontowe i restauracyjne były przeprowadzone w latach 1980-1986.

Udostępnij ten artykuł
Brak komentarzy